ATHIYAMAN ACADEMY brings you today’s TNPSC Daily Notes on Transport & Communication in India — Indian Railways zones, National Highways, the Golden Quadrilateral, the 13 major ports, National Waterways and air transport — prepared in both English and Tamil for TNPSC Group 1, 2, 2A, 4 and VAO aspirants. This Indian Geography lesson carries 20 exam-ready key points, detailed notes in both languages, 5 practice MCQs with answers, memory tips and previous year questions. அதியமான் அகாடமி வழங்கும் இன்றைய TNPSC தினசரி குறிப்புகள்: இந்தியாவின் போக்குவரத்து மற்றும் தகவல் தொடர்பு — இரயில்வே மண்டலங்கள், தேசிய நெடுஞ்சாலைகள், பொற்சதுரம், 13 முக்கியத் துறைமுகங்கள், தேசிய நீர்வழிகள், வான்வழிப் போக்குவரத்து ஆகியவை TNPSC குரூப் 1, 2, 2A, 4 மற்றும் VAO தேர்வர்களுக்காக ஆங்கிலம் மற்றும் தமிழில்.
🚇 Transport & Communication in India
இந்தியாவின் போக்குவரத்து மற்றும் தகவல் தொடர்பு
Why transport geography matters for TNPSC
Transport and communication form the nervous system of a national economy. A mine without a railway siding is only a hole in the ground; a harvest without a road is only food that rots. TNPSC question papers return to this theme year after year because it links physical geography (relief, rivers, coastlines) to economic geography (industry, trade, employment) in a way that can be tested with precise, factual questions. The topic rewards candidates who memorise a small, well-chosen set of numbers and superlatives rather than those who read widely but vaguely.
Railways: the backbone of bulk movement
Indian Railways is Asia’s largest and the world’s fourth-largest rail network. It operates a route length of roughly 69,181 km, a running track of about 1,09,748 km and a total trackage of about 1,35,207 km. The institution as we know it dates to 1951, when 42 separate railway companies were amalgamated under a single national undertaking. Administration is decentralised into 18 zones, of which 17 are operational, and 68 operating divisions, each headed by a Divisional Railway Manager. The Railway Board, chaired by a Chairman cum Chief Executive Officer, governs the system on behalf of the Ministry of Railways.
The first three zones, all created in 1951, were Southern (headquarters Chennai), Central (Mumbai CSMT) and Western (Churchgate, Mumbai). Zones were added in waves, with a large batch in 2002-2003 that produced East Central (Hajipur), North Western (Jaipur), East Coast (Bhubaneswar), North Central (Prayagraj), South Western (Hubballi), South East Central (Bilaspur) and West Central (Jabalpur). The most recently notified zone is South Coast Railway, headquartered at Visakhapatnam, announced but not yet fully operational as of 2025. Tamil Nadu falls entirely within Southern Railway, which runs four divisions in the state: Chennai, Tiruchirappalli, Madurai and Salem.
History questions cluster around two dates. A granite-carrying track at Madras was working as early as 1837, but the first passenger train ran on 16 April 1853 between Bombay’s Bori Bunder and Thane, a stretch of 34 km. Technically, candidates should know that Indian broad gauge is 1,676 mm wide, that metre gauge measures 1,000 mm, and that narrow gauges of 762 mm and 610 mm survive on hill and heritage lines. Electrification has moved dramatically: about 99% of the broad-gauge network was electrified by October 2025, roughly 69,315 km out of 69,961 km. With about 12.5 lakh employees and some 7,461 stations, Indian Railways is among the largest single employers on earth.
Roadways: reach without rival
India’s road network exceeds 63 lakh km and is the second largest in the world after the United States. Roads reach where rails cannot: they serve the last village, carry perishables door to door, and feed traffic into railheads and ports. The hierarchy runs from National Highways through State Highways and Major District Roads to rural roads built under schemes such as the Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana.
The statistic examiners love is the mismatch between length and load. National Highways account for only about 2% of total road length, roughly 1,51,000 km, yet they carry in the order of 40% of India’s road traffic. State Highways run to about 1,86,528 km. Among individual highways, NH-44 is the giant: about 4,112 km from Srinagar in the north to Kanyakumari at the southern tip, crossing Jammu and Kashmir, Himachal Pradesh, Punjab, Haryana, Delhi, Uttar Pradesh, Rajasthan, Madhya Pradesh, Maharashtra, Telangana, Andhra Pradesh, Karnataka and Tamil Nadu. It was assembled in the 2010 renumbering by merging seven older highways, the longest contributor being the old NH-7.
Institutions and programmes are equally examinable. The National Highways Authority of India was constituted by an Act of Parliament in 1988 and came into existence on 15 June 1989. The National Highways Development Project delivered the Golden Quadrilateral, a 5,846 km four-to-six-lane ring joining Delhi, Mumbai, Chennai and Kolkata, and the North-South and East-West Corridor of 7,142 km, running Srinagar to Kanyakumari and Silchar to Porbandar. Bharatmala Pariyojana, launched in 2017, targets about 83,677 km of development with 34,800 km in Phase I. Tamil Nadu carries about 2.71 lakh km of roads with a road density of 2,084.71 km per 1,000 sq km, comfortably above the national figure of 1,926.02, and about 6,805 km of National Highways spread over 48 highways.
Water transport: ports and inland waterways
India’s 7,500 km coastline supports 13 major ports administered by the Union Ministry of Ports, Shipping and Waterways, alongside roughly 200 non-major ports under state governments. On the east coast lie Kolkata (renamed Syama Prasad Mookerjee), Paradip, Visakhapatnam, Chennai, Kamarajar at Ennore and V.O. Chidambaranar at Thoothukudi. The west coast has Deendayal at Kandla, Mumbai, Jawaharlal Nehru at Nhava Sheva, Mormugao, New Mangalore and Cochin, with Port Blair serving the Andaman and Nicobar Islands.
Superlatives to fix in memory: Kolkata is the oldest, established by the British East India Company and India’s only major riverine port; Visakhapatnam is the deepest, with natural depth exceeding 16.5 metres; Jawaharlal Nehru Port is the largest container port; Kamarajar Port at Ennore is the only major port that functions as a company rather than a port authority, with the Union Government holding the majority stake; and Vadhavan in Maharashtra, approved in June 2024, is the newest addition. Tamil Nadu holds three major ports, an intermediate port at Nagapattinam and sixteen minor ports under the state.
Inland water transport is the cheapest mode for bulk, low-value cargo but remains underused. India has about 14,500 km of navigable inland waterways, of which roughly 5,200 km of rivers and 4,000 km of canals suit mechanised craft. The National Waterways Act, 2016 took the count of declared National Waterways to 111 by adding 106 to the five already notified. NW-1 is the longest at 1,620 km, running from Haldia to Prayagraj along the Ganga-Bhagirathi-Hooghly system. NW-2 covers 891 km of the Brahmaputra between Dhubri and Sadiya. NW-3, in Kerala, covers 205 km of the West Coast Canal with the Champakara and Udyogmandal canals, from Kottapuram to Kollam. NW-4 Phase-1 covers 82 km of the Krishna from Muktiyala to Vijayawada. The Inland Waterways Authority of India is the statutory body charged with development, and the Sagarmala programme addresses port-led development and port connectivity.
Air transport and communication
Civil aviation is governed by the Ministry of Civil Aviation, with the Airports Authority of India managing airports and air navigation services and the Directorate General of Civil Aviation acting as the safety regulator. Air transport is indispensable for high-value, time-sensitive freight and for reaching difficult terrain in the Himalayas and the island territories. Tamil Nadu has four international airports, at Chennai, Coimbatore, Madurai and Tiruchirappalli, plus several domestic and private airfields including Salem, Thoothukudi, Vellore, Hosur, Thanjavur and Neyveli.
Urban mass transit is now part of transport geography. Chennai Metro’s two operational lines cover about 54.1 km with 41 stations: the Green Line from Chennai Central to St. Thomas Mount, 22 km with 17 stations, opened on 29 June 2015, and the Blue Line from Wimco Nagar to Chennai Airport, 32.65 km with 26 stations, opened on 21 September 2016. Expansion plans add roughly 116 km across further lines.
Communication completes the picture. India runs one of the world’s largest postal networks, with the PIN code system of six digits introduced in 1972 and the first digit identifying the postal region. Telecommunications are overseen by the Department of Telecommunications with the Telecom Regulatory Authority of India, established in 1997, as regulator. Satellite communication rests on ISRO’s INSAT and GSAT series, which carry telephony, television broadcasting, meteorology and disaster warning. For the examination, the point to carry forward is structural: transport and communication are not separate chapters but two halves of the same connectivity story, and questions increasingly test the links between them.
TNPSC தேர்வுக்கு போக்குவரத்துப் புவியியல் ஏன் முக்கியம்
போக்குவரத்தும் தகவல் தொடர்பும் ஒரு நாட்டின் பொருளாதாரத்தின் நரம்பு மண்டலம் போன்றவை. இரயில் பாதை இல்லாத சுரங்கம் வெறும் பூமிக்குழி மட்டுமே; சாலை இல்லாத அறுவடை அழுகிப்போகும் உணவு மட்டுமே. உடல் சார் புவியியலையும் (நிலத்தோற்றம், ஆறுகள், கடற்கரை) பொருளாதாரப் புவியியலையும் (தொழில், வணிகம், வேலைவாய்ப்பு) துல்லியமான தகவல் வினாக்களாக இணைக்கும் தன்மை கொண்டதால், TNPSC வினாத்தாள்கள் ஆண்டுதோறும் இந்தப் பாடப்பகுதிக்குத் திரும்பி வருகின்றன. பரவலாகப் படிப்பவர்களை விட, தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட சில எண்களையும் சிறப்புத் தகவல்களையும் உறுதியாக மனப்பாடம் செய்பவர்களுக்கு இந்தப் பகுதி மதிப்பெண் தரும்.
இரயில்வே: மொத்தப் போக்குவரத்தின் முதுகெலும்பு
இந்திய இரயில்வே ஆசியாவின் மிகப்பெரிய, உலகின் நான்காவது பெரிய இரயில் வலையமைப்பு. அதன் வழித்தட நீளம் சுமார் 69,181 கி.மீ.; இயங்கு தட நீளம் சுமார் 1,09,748 கி.மீ.; சைடிங் உள்பட மொத்தத் தட நீளம் சுமார் 1,35,207 கி.மீ. இன்று நாம் அறிந்த இரயில்வே 1951-இல் உருவானது; அப்போது 42 தனித்தனி இரயில் நிறுவனங்கள் ஒரே தேசிய நிறுவனமாக இணைக்கப்பட்டன. நிர்வாகம் 18 மண்டலங்களாகப் (அவற்றில் 17 இயங்கு நிலையில்) பிரிக்கப்பட்டுள்ளது; மேலும் 68 இயக்கக் கோட்டங்கள் உள்ளன; ஒவ்வொரு கோட்டத்திற்கும் ஒரு கோட்ட இரயில்வே மேலாளர் தலைமை தாங்குகிறார். தலைவர் மற்றும் தலைமை நிர்வாக அதிகாரி தலைமையிலான இரயில்வே வாரியம், இரயில்வே அமைச்சகத்தின் சார்பாக அமைப்பை நிர்வகிக்கிறது.
1951-இல் உருவான முதல் மூன்று மண்டலங்கள் தெற்கு (தலைமையிடம் சென்னை), மத்திய (மும்பை CSMT), மேற்கு (சர்ச்கேட், மும்பை). பின்னர் அலை அலையாக மண்டலங்கள் சேர்க்கப்பட்டன; 2002-2003-இல் கிழக்கு மத்திய (ஹாஜிபூர்), வட மேற்கு (ஜெய்ப்பூர்), கிழக்குக் கரை (புவனேஸ்வர்), வட மத்திய (பிரயாக்ராஜ்), தென் மேற்கு (ஹூப்பள்ளி), தென் கிழக்கு மத்திய (பிலாஸ்பூர்), மேற்கு மத்திய (ஜபல்பூர்) என்று பெரும் தொகுதி உருவானது. சமீபத்தில் அறிவிக்கப்பட்ட மண்டலம் விசாகப்பட்டினம் தலைமையிடமாகக் கொண்ட தென்கரை இரயில்வே; 2025 நிலவரப்படி இது முழுமையாகச் செயல்பாட்டுக்கு வரவில்லை. தமிழ்நாடு முழுவதும் தெற்கு இரயில்வேயின் கீழ் வருகிறது; மாநிலத்தில் சென்னை, திருச்சிராப்பள்ளி, மதுரை, சேலம் என நான்கு கோட்டங்கள் இயங்குகின்றன.
வரலாற்று வினாக்கள் இரண்டு தேதிகளைச் சுற்றி வருகின்றன. 1837-இலேயே சென்னையில் கற்களை ஏற்றிச் செல்லும் தடம் இயங்கியது; ஆனால் முதல் பயணிகள் இரயில் 1853 ஏப்ரல் 16-இல் பம்பாயின் போரி பந்தர் முதல் தானே வரை 34 கி.மீ. தூரம் ஓடியது. தொழில்நுட்ப அளவில், இந்திய அகலப்பாதை 1,676 மி.மீ., மீட்டர் பாதை 1,000 மி.மீ., மலைப்பாதைகளிலும் பாரம்பரியப் பாதைகளிலும் 762 மி.மீ. மற்றும் 610 மி.மீ. குறுகிய பாதைகள் இன்றும் உள்ளன என்பதை அறிந்திருக்க வேண்டும். மின்மயமாக்கல் வேகமாக முன்னேறியுள்ளது: 2025 அக்டோபர் நிலவரப்படி அகலப்பாதை வலையமைப்பில் சுமார் 99% — 69,961 கி.மீ.-இல் சுமார் 69,315 கி.மீ. — மின்மயமாக்கப்பட்டுள்ளது. சுமார் 12.5 லட்சம் பணியாளர்களையும் சுமார் 7,461 நிலையங்களையும் கொண்ட இந்திய இரயில்வே, உலகின் மிகப்பெரிய ஒற்றை வேலைவாய்ப்பு வழங்குநர்களில் ஒன்று.
சாலைப் போக்குவரத்து: இணையற்ற எட்டுதிறன்
இந்தியாவின் சாலை வலையமைப்பு 63 லட்சம் கி.மீ.-ஐத் தாண்டியுள்ளது; அமெரிக்காவுக்கு அடுத்து உலகில் இரண்டாவது பெரியது. இரயில் செல்ல முடியாத இடங்களுக்கும் சாலைகள் செல்கின்றன: கடைசிக் கிராமத்திற்கும் சேவை செய்கின்றன, அழியும் பொருட்களை வீடு வரை கொண்டு செல்கின்றன, இரயில் நிலையங்களுக்கும் துறைமுகங்களுக்கும் போக்குவரத்தைக் கொண்டு சேர்க்கின்றன. தேசிய நெடுஞ்சாலைகள், மாநில நெடுஞ்சாலைகள், முக்கிய மாவட்டச் சாலைகள், பின்னர் பிரதான் மந்திரி கிராம் சடக் யோஜனா போன்ற திட்டங்களின் கீழ் அமைக்கப்பட்ட கிராமச் சாலைகள் என வரிசைப்படுத்தப்படுகிறது.
தேர்வாளர்கள் விரும்பும் புள்ளிவிவரம் நீளத்திற்கும் சுமைக்கும் இடையேயான முரண்பாடு. தேசிய நெடுஞ்சாலைகள் மொத்த சாலை நீளத்தில் சுமார் 2% — ஏறத்தாழ 1,51,000 கி.மீ. — மட்டுமே; ஆனால் இந்தியாவின் சாலைப் போக்குவரத்தில் சுமார் 40% இவற்றின் வழியேதான் நடைபெறுகிறது. மாநில நெடுஞ்சாலைகள் சுமார் 1,86,528 கி.மீ. தனி நெடுஞ்சாலைகளில் NH-44 மிகப்பெரியது: வடக்கே ஸ்ரீநகரிலிருந்து தெற்குக் கோடியில் உள்ள கன்னியாகுமரி வரை சுமார் 4,112 கி.மீ.; ஜம்மு-காஷ்மீர், இமாச்சலப் பிரதேசம், பஞ்சாப், ஹரியானா, டெல்லி, உத்தரப் பிரதேசம், ராஜஸ்தான், மத்தியப் பிரதேசம், மகாராஷ்டிரா, தெலங்கானா, ஆந்திரப் பிரதேசம், கர்நாடகா, தமிழ்நாடு வழியாகச் செல்கிறது. 2010 மறுஎண்ணிடலின் போது ஏழு பழைய நெடுஞ்சாலைகள் இணைக்கப்பட்டு இது உருவானது; அதில் மிக நீளமாகப் பங்களித்தது பழைய NH-7.
அமைப்புகளும் திட்டங்களும் சமமாக முக்கியம். இந்திய தேசிய நெடுஞ்சாலை ஆணையம் 1988-ஆம் ஆண்டு நாடாளுமன்றச் சட்டத்தின் மூலம் அமைக்கப்பட்டு 1989 ஜூன் 15-இல் செயல்பாட்டுக்கு வந்தது. தேசிய நெடுஞ்சாலை மேம்பாட்டுத் திட்டம் பொற்சதுரத்தை — டெல்லி, மும்பை, சென்னை, கொல்கத்தாவை இணைக்கும் 5,846 கி.மீ. நான்கு முதல் ஆறு வழி வளையம் — மற்றும் ஸ்ரீநகர்-கன்னியாகுமரி, சில்சார்-போர்பந்தர் வழியே செல்லும் 7,142 கி.மீ. வட-தென் மற்றும் கிழக்கு-மேற்கு வழித்தடத்தை உருவாக்கியது. 2017-இல் தொடங்கிய பாரத்மாலா பரியோஜனா சுமார் 83,677 கி.மீ. மேம்பாட்டை இலக்காகக் கொண்டுள்ளது; முதற்கட்டத்தில் 34,800 கி.மீ. தமிழ்நாட்டில் சுமார் 2.71 லட்சம் கி.மீ. சாலைகள் உள்ளன; சாலை அடர்த்தி 1,000 ச.கி.மீ.-க்கு 2,084.71 கி.மீ. — தேசிய அளவான 1,926.02-ஐ விட அதிகம்; 48 நெடுஞ்சாலைகளாக சுமார் 6,805 கி.மீ. தேசிய நெடுஞ்சாலைகள் உள்ளன.
நீர்வழிப் போக்குவரத்து: துறைமுகங்களும் உள்நாட்டு நீர்வழிகளும்
இந்தியாவின் 7,500 கி.மீ. கடற்கரை, மத்திய துறைமுகம், கப்பல் போக்குவரத்து மற்றும் நீர்வழித் துறை அமைச்சகத்தின் கீழ் 13 முக்கியத் துறைமுகங்களையும், மாநில அரசுகளின் கீழ் சுமார் 200 முக்கியமற்ற துறைமுகங்களையும் தாங்கி நிற்கிறது. கிழக்குக் கரையில் கொல்கத்தா (சியாமா பிரசாத் முகர்ஜி எனப் பெயர் மாற்றப்பட்டது), பரதீப், விசாகப்பட்டினம், சென்னை, எண்ணூரில் காமராஜர், தூத்துக்குடியில் வ.உ.சிதம்பரனார் ஆகியவை உள்ளன. மேற்குக் கரையில் காண்ட்லாவில் தீன்தயாள், மும்பை, நவா ஷேவாவில் ஜவகர்லால் நேரு, மர்மகோவா, புதிய மங்களூர், கொச்சி ஆகியவை; அந்தமான்-நிக்கோபார் தீவுகளுக்கு போர்ட் பிளேயர் சேவை செய்கிறது.
நினைவில் நிறுத்த வேண்டிய சிறப்புகள்: கொல்கத்தா மிகப் பழமையானது — பிரிட்டிஷ் கிழக்கிந்திய கம்பெனியால் நிறுவப்பட்டது, இந்தியாவின் ஒரே ஆற்றுத் துறைமுகம்; விசாகப்பட்டினம் மிக ஆழமானது, இயற்கை ஆழம் 16.5 மீட்டருக்கும் மேல்; ஜவகர்லால் நேரு துறைமுகம் மிகப்பெரிய கொள்கலன் துறைமுகம்; எண்ணூரில் உள்ள காமராஜர் துறைமுகம் மட்டுமே துறைமுக ஆணையமாக அல்லாமல் நிறுவனமாக இயங்குகிறது, மத்திய அரசு பெரும்பான்மைப் பங்கைக் கொண்டுள்ளது; 2024 ஜூனில் ஒப்புதல் பெற்ற மகாராஷ்டிராவின் வாதவன் புதிய சேர்க்கை. தமிழ்நாட்டில் மூன்று முக்கியத் துறைமுகங்கள், நாகப்பட்டினத்தில் ஒரு இடைநிலைத் துறைமுகம், மாநிலத்தின் கீழ் பதினாறு சிறு துறைமுகங்கள் உள்ளன.
மொத்தமான, குறைந்த மதிப்புள்ள சரக்குகளுக்கு உள்நாட்டு நீர்வழிப் போக்குவரத்தே மிக மலிவான வழி; எனினும் இது போதிய அளவு பயன்படுத்தப்படவில்லை. இந்தியாவில் சுமார் 14,500 கி.மீ. கப்பல் செல்லத்தக்க உள்நாட்டு நீர்வழிகள் உள்ளன; இதில் சுமார் 5,200 கி.மீ. ஆறுகளும் 4,000 கி.மீ. கால்வாய்களும் இயந்திரப் படகுகளுக்கு ஏற்றவை. 2016-ஆம் ஆண்டு தேசிய நீர்வழிச் சட்டம், ஏற்கெனவே அறிவிக்கப்பட்ட ஐந்துடன் 106-ஐச் சேர்த்து, அறிவிக்கப்பட்ட தேசிய நீர்வழிகளின் எண்ணிக்கையை 111-ஆக உயர்த்தியது. NW-1 மிக நீளமானது — கங்கை-பாகீரதி-ஹூக்ளி அமைப்பில் ஹால்டியாவிலிருந்து பிரயாக்ராஜ் வரை 1,620 கி.மீ. NW-2 பிரம்மபுத்திரா ஆற்றில் துப்ரி முதல் சதியா வரை 891 கி.மீ. கேரளாவின் NW-3, சம்பக்கரா மற்றும் உத்யோக்மண்டல் கால்வாய்களுடன் கூடிய மேற்குக் கரைக் கால்வாயில் கொட்டாபுரம் முதல் கொல்லம் வரை 205 கி.மீ. NW-4-இன் முதற்கட்டம் கிருஷ்ணா ஆற்றில் முக்தியாலா முதல் விஜயவாடா வரை 82 கி.மீ. மேம்பாட்டுப் பொறுப்பு கொண்ட சட்டப்பூர்வ அமைப்பு இந்திய உள்நாட்டு நீர்வழி ஆணையம்; சாகர்மாலா திட்டம் துறைமுக வழி மேம்பாட்டையும் துறைமுக இணைப்பையும் கவனிக்கிறது.
வான்வழிப் போக்குவரத்தும் தகவல் தொடர்பும்
குடிமைப் பயன்பாட்டு வானூர்தித் துறை, குடிமை வானூர்தி அமைச்சகத்தின் கீழ் இயங்குகிறது; விமான நிலையங்களையும் வான்வழி வழிசெலுத்தல் சேவைகளையும் இந்திய விமான நிலைய ஆணையம் நிர்வகிக்கிறது; பாதுகாப்பு ஒழுங்காற்றாளராக குடிமை வானூர்தி இயக்குநரகம் செயல்படுகிறது. அதிக மதிப்புள்ள, காலக்கெடு சார்ந்த சரக்குகளுக்கும், இமயமலை மற்றும் தீவுப் பகுதிகள் போன்ற கடினமான நிலப்பரப்புகளை எட்டுவதற்கும் வான்வழிப் போக்குவரத்து இன்றியமையாதது. தமிழ்நாட்டில் சென்னை, கோயம்புத்தூர், மதுரை, திருச்சிராப்பள்ளி என நான்கு சர்வதேச விமான நிலையங்களும், சேலம், தூத்துக்குடி, வேலூர், ஓசூர், தஞ்சாவூர், நெய்வேலி உள்பட பல உள்நாட்டு மற்றும் தனியார் விமானத் தளங்களும் உள்ளன.
நகர்ப்புறப் பொதுப் போக்குவரத்தும் இன்று போக்குவரத்துப் புவியியலின் பகுதியாகிவிட்டது. சென்னை மெட்ரோவின் இரண்டு இயங்கும் வழித்தடங்கள் 41 நிலையங்களுடன் சுமார் 54.1 கி.மீ. தூரம் கொண்டவை: சென்னை சென்ட்ரலிலிருந்து செயிண்ட் தாமஸ் மவுண்ட் வரையுள்ள பசுமை வழித்தடம் 17 நிலையங்களுடன் 22 கி.மீ., 2015 ஜூன் 29-இல் திறக்கப்பட்டது; விம்கோ நகரிலிருந்து சென்னை விமான நிலையம் வரையுள்ள நீல வழித்தடம் 26 நிலையங்களுடன் 32.65 கி.மீ., 2016 செப்டம்பர் 21-இல் திறக்கப்பட்டது. விரிவாக்கத் திட்டங்கள் கூடுதலாகச் சுமார் 116 கி.மீ.-ஐச் சேர்க்கும்.
தகவல் தொடர்பு இந்தச் சித்திரத்தை நிறைவு செய்கிறது. உலகின் மிகப்பெரிய தபால் வலையமைப்புகளில் ஒன்றை இந்தியா இயக்குகிறது; ஆறு இலக்க PIN குறியீட்டு முறை 1972-இல் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது, முதல் இலக்கம் தபால் வட்டாரத்தைக் குறிக்கிறது. தொலைத்தொடர்புத் துறை தொலைத்தொடர்புகளை மேற்பார்வை செய்கிறது; 1997-இல் நிறுவப்பட்ட இந்திய தொலைத்தொடர்பு ஒழுங்காற்று ஆணையம் ஒழுங்காற்றாளராகச் செயல்படுகிறது. செயற்கைக்கோள் தொடர்பு ISRO-வின் INSAT மற்றும் GSAT வரிசைகளைச் சார்ந்துள்ளது; இவை தொலைபேசி, தொலைக்காட்சி ஒளிபரப்பு, வானிலை ஆய்வு, பேரிடர் எச்சரிக்கை ஆகியவற்றைச் சுமக்கின்றன. தேர்வுக்குக் கொண்டு செல்ல வேண்டிய கருத்து அமைப்புரீதியானது: போக்குவரத்தும் தகவல் தொடர்பும் தனித்தனி பாடப்பகுதிகள் அல்ல, ஒரே இணைப்புக் கதையின் இரு பாதிகள்; வினாக்கள் இவற்றுக்கு இடையேயான தொடர்புகளையே அதிகமாகச் சோதிக்கின்றன.
தினசரி குறிப்புகள் · மாதிரித் தேர்வுகள் · நடப்பு நிகழ்வுகள்